Η αποχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούν τις σύγχρονες δημοκρατίες τα τελευταία χρόνια. Οι πρόσφατες εκλογικές αναμετρήσεις ανέδειξαν, για ακόμη μία φορά, ότι ένα μεγάλο ποσοστό πολιτών επέλεξε να μην προσέλθει στις κάλπες.
Γράφει ο Ευοσμιώτης
Στον Δήμο Κορδελιού – Ευόσμου, στον πρώτο γύρο των δημοτικών εκλογών, η συμμετοχή διαμορφώθηκε στο 47,24%, γεγονός που σημαίνει ότι η αποχή έφτασε το 52,76%. Στον δεύτερο γύρο η συμμετοχή μειώθηκε ακόμη περισσότερο, στο 35,45%, με την αποχή να εκτοξεύεται στο 64,55%. Αντίστοιχα, στις ευρωεκλογές η συμμετοχή ήταν μόλις 41,31%, ενώ η αποχή ανήλθε στο 58,69%.
Τα ποσοστά αυτά δείχνουν ότι περισσότεροι από τους μισούς εγγεγραμμένους ψηφοφόρους επέλεξαν να μη συμμετάσχουν στην εκλογική διαδικασία. Το φαινόμενο αυτό δεν αφορά μόνο τον συγκεκριμένο δήμο, αλλά αποτελεί μια γενικότερη τάση που παρατηρείται τόσο στην Ελλάδα όσο και σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Ένας από τους σημαντικότερους λόγους της αποχής είναι η απογοήτευση των πολιτών από την πολιτική. Πολλοί θεωρούν ότι, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα των εκλογών, τα βασικά προβλήματα της καθημερινότητας παραμένουν άλυτα. Ζητήματα όπως η καθαριότητα, οι υποδομές, το κυκλοφοριακό, η ασφάλεια, οι χώροι πρασίνου και η ποιότητα των δημοτικών υπηρεσιών απασχολούν διαχρονικά τους κατοίκους. Όταν οι πολίτες δεν βλέπουν ουσιαστικές αλλαγές, είναι φυσικό να μειώνεται η εμπιστοσύνη τους προς την εκλογική διαδικασία.
Παράλληλα, αρκετοί πολίτες αισθάνονται ότι οι προεκλογικές υποσχέσεις δεν συνοδεύονται πάντοτε από αντίστοιχες πράξεις. Η συνεχής εναλλαγή προσώπων, χωρίς αισθητή βελτίωση στην καθημερινότητα, δημιουργεί την αντίληψη ότι η ψήφος δεν μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά την κατάσταση. Αυτή η έλλειψη εμπιστοσύνης οδηγεί πολλούς στην επιλογή της αποχής.
Ένας ακόμη παράγοντας είναι η μειωμένη ενασχόληση των πολιτών με τα κοινά. Οι αυξημένες επαγγελματικές υποχρεώσεις, το άγχος της καθημερινότητας και η οικονομική πίεση κάνουν αρκετούς να θεωρούν τις εκλογές χαμηλότερη προτεραιότητα. Ιδιαίτερα στις ευρωεκλογές, πολλοί πολίτες δυσκολεύονται να αντιληφθούν με ποιον τρόπο οι αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης επηρεάζουν άμεσα τη ζωή τους, με αποτέλεσμα να παρατηρείται ακόμη μεγαλύτερη αποχή.
Γιατί απέχουν περισσότερο οι νέοι;
Αν και δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι στον Δήμο Κορδελιού – Ευόσμου οι νέοι απείχαν περισσότερο από όλες τις υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες, σε πανελλαδικό επίπεδο πολλές έρευνες δείχνουν ότι οι νεότεροι ψηφοφόροι συμμετέχουν συχνότερα λιγότερο στις εκλογές.
Ένας βασικός λόγος είναι ότι αρκετοί νέοι αισθάνονται πως το πολιτικό σύστημα δεν εκφράζει τις ανάγκες και τις ανησυχίες τους. Θέματα όπως η ανεργία ή η επισφαλής εργασία, οι χαμηλοί μισθοί, το υψηλό κόστος ζωής, η δυσκολία εύρεσης κατοικίας και οι περιορισμένες επαγγελματικές προοπτικές δημιουργούν την αίσθηση ότι οι πολιτικές αποφάσεις δεν ανταποκρίνονται στα πραγματικά τους προβλήματα.
Επιπλέον, πολλοί νέοι δεν έχουν ακόμη αναπτύξει ισχυρή πολιτική ταυτότητα ή δεν θεωρούν την ψήφο ως τον αποτελεσματικότερο τρόπο συμμετοχής στα κοινά. Αντίθετα, επιλέγουν να εκφράζονται μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, του εθελοντισμού, συλλογικών δράσεων ή άλλων μορφών κοινωνικής συμμετοχής.
Σημαντικό ρόλο παίζουν και πρακτικοί λόγοι. Πολλοί φοιτητές ή νέοι εργαζόμενοι κατοικούν σε διαφορετική πόλη από εκείνη όπου είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους. Το κόστος και ο χρόνος μετακίνησης αποτελούν συχνά αποτρεπτικούς παράγοντες, ιδιαίτερα όταν οι ίδιοι δεν θεωρούν ότι η ψήφος τους μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά το εκλογικό αποτέλεσμα.