Κοινοβουλευτική παρέμβαση για την πλήρη απουσία ενός συνεκτικού, σύγχρονου και ολιστικού εθνικού σχεδίου για τη Νεολαία, την στιγμή που η Ευρωπαϊκή Ένωση επανασχεδιάζει ριζικά το πολιτικό της πλαίσιο για την περίοδο μετά το 2027, πραγματοποίησε η βουλεύτρια του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Κατερίνα Νοτοπούλου.
Ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο βρίσκεται σε εξέλιξη η διαμόρφωση της νέας Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τη Νεολαία και τα κράτη μέλη ενισχύουν τους μηχανισμούς συμμετοχής των νέων επενδύοντας σε πολιτικές που αντιμετωπίζουν ολιστικά τις σύγχρονες προκλήσεις, η ελληνική πραγματικότητα εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από την απουσία ενός συνεκτικού και επικαιροποιημένου εθνικού σχεδίου για τη Νεολαία.
Οι νέοι και οι νέες στη χώρα μας βρίσκονται αντιμέτωποι με πολλαπλές και αλληλένδετες προκλήσεις που επηρεάζουν άμεσα τις δυνατότητές τους να σχεδιάσουν το μέλλον τους με ασφάλεια και προοπτική. Η στεγαστική κρίση έχει μετατραπεί σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες αναβολής της οικονομικής και κοινωνικής αυτονόμησης των νέων, η συνεχής αύξηση των ενοικίων, η περιορισμένη προσφορά οικονομικά προσιτής κατοικίας και η εκτόξευση του κόστους διαβίωσης καθιστούν ολοένα δυσκολότερη την αποχώρηση των νέων από την πατρική κατοικία, τη δημιουργία ανεξάρτητου νοικοκυριού και, κατ’ επέκταση, τον οικογενειακό τους προγραμματισμό. Παράλληλα, η ελληνική αγορά εργασίας εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από υψηλά ποσοστά επισφαλούς απασχόλησης, χαμηλές αμοιβές, περιορισμένες προοπτικές επαγγελματικής εξέλιξης και σημαντικές δυσκολίες πρόσβασης των νέων σε ποιοτικές και σταθερές θέσεις εργασίας. Η ποιότητα της απασχόλησης εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο ζητούμενο, ενώ χιλιάδες νέοι επιστήμονες εξακολουθούν να αναζητούν καλύτερες συνθήκες εργασίας και διαβίωσης στο εξωτερικό, με αποτέλεσμα το φαινόμενο του brain drain να εξακολουθεί να στερεί από τη χώρα πολύτιμο ανθρώπινο δυναμικό.
Την ίδια στιγμή, η ψυχική υγεία των νέων αναδεικνύεται σε ένα από τα πλέον κρίσιμα ζητήματα δημόσιας πολιτικής. Οι επιπτώσεις της πανδημίας, η οικονομική ανασφάλεια, οι πιέσεις της καθημερινότητας, η αβεβαιότητα για το μέλλον και η δυσκολία πρόσβασης σε κατάλληλες υπηρεσίες υποστήριξης έχουν εντείνει τα προβλήματα άγχους, κατάθλιψης και κοινωνικής απομόνωσης που αντιμετωπίζει ένα σημαντικό μέρος της νέας γενιάς. Παράλληλα, η έξαρση περιστατικών βίας μεταξύ ανηλίκων, σχολικού εκφοβισμού, διαδικτυακής βίας και νεανικής παραβατικότητας αναδεικνύει την ανάγκη ολοκληρωμένων πολιτικών πρόληψης και ενδυνάμωσης των νέων, οι οποίες δεν μπορούν να περιορίζονται σε αποσπασματικές ή αποκλειστικά κατασταλτικές παρεμβάσεις, αλλά απαιτούν διατομεακό σχεδιασμό, συνεργασία των αρμόδιων φορέων και ουσιαστική συμμετοχή της ίδιας της νέας γενιάς.
Εξίσου σημαντικό είναι και το ζήτημα της δημοκρατικής συμμετοχής των νέων. Η ενίσχυση της εμπιστοσύνης στους δημοκρατικούς θεσμούς, η καλλιέργεια της ενεργού πολιτειότητας, η συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων και η ουσιαστική ενδυνάμωση των οργανώσεων νεολαίας αποτελούν πλέον βασικούς στόχους των ευρωπαϊκών πολιτικών. Η ενεργός συμμετοχή των νέων δεν μπορεί να εξαντλείται σε περιστασιακές διαβουλεύσεις, αλλά απαιτεί θεσμοθετημένους μηχανισμούς διαλόγου, διαβούλευσης και συνδιαμόρφωσης των πολιτικών που τους αφορούν.
Η απουσία Εθνικής Στρατηγικής αποκτά ακόμη πιο ανησυχητικές διαστάσεις, καθώς το δεύτερο εξάμηνο του 2027 η Ελλάδα αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε.
Για να μπορέσει, η χώρα μας να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στη σχετική ευρωπαϊκή συζήτηση, οφείλει προηγουμένως να έχει διαμορφώσει μια σύγχρονη, συνεκτική και τεκμηριωμένη εθνική στρατηγική, η οποία θα αποτυπώνει τις προτεραιότητες της χώρας και θα αποτελεί προϊόν ουσιαστικής διαβούλευσης με τους νέους και τους φορείς που τους εκπροσωπούν. Η απουσία μιας τέτοιας στρατηγικής δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς τον τρόπο με τον οποίο η χώρα προετοιμάζεται για τη νέα ευρωπαϊκή περίοδο πολιτικής για τη Νεολαία, αλλά και ως προς το κατά πόσο οι σημερινές πολιτικές ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες και προσδοκίες των νέων ανθρώπων.
Ερωτάται η αρμόδια Υπουργός:
1. Προτίθεται να εκπονήσει και να θέσει σε δημόσια διαβούλευση νέα, ολοκληρωμένη και επικαιροποιημένη Εθνική Στρατηγική για τη Νεολαία; Εάν ναι, ποιό είναι το σχετικό χρονοδιάγραμμα;
2. Με ποιους φορείς, οργανώσεις νεολαίας, επιστημονικούς και κοινωνικούς εταίρους προτίθεται να διαβουλευθεί για την κατάρτιση της νέας Εθνικής Στρατηγικής, ώστε να διασφαλιστεί η ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των νέων στη διαμόρφωσή της;
3. Ποιες συγκεκριμένες πρωτοβουλίες σχεδιάζει για την αντιμετώπιση των βασικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει σήμερα η νέα γενιά, ιδίως στους τομείς της στέγασης, της ποιοτικής απασχόλησης, της οικονομικής αυτονόμησης, της ψυχικής υγείας, της κοινωνικής ένταξης και της δημοκρατικής συμμετοχής;
4. Προτίθεται να θεσπίσει μόνιμο μηχανισμό παρακολούθησης και αξιολόγησης των πολιτικών για τη Νεολαία, με συγκεκριμένους δείκτες αποτελεσματικότητας και δημόσια λογοδοσία για την εφαρμογή τους;
5. Ποιες πρωτοβουλίες σχεδιάζει να αναλάβει η χώρα ενόψει της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027, προκειμένου να συμβάλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση και προώθηση του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου πολιτικής για τη Νεολαία;
6. Πώς προτίθεται να αξιοποιήσει τις σύγχρονες ευρωπαϊκές κατευθύνσεις και τις καλές πρακτικές των κρατών-μελών, ώστε η νέα Εθνική Στρατηγική για τη Νεολαία να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες και τις προσδοκίες των νέων της χώρας;