Δύο διαφορετικές έρευνες, από δύο διαφορετικούς θεσμούς, καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα. H ακρίβεια δεν πιέζει πια απλώς τα ελληνικά νοικοκυριά. Τα εξαντλεί και εξαντλεί εννοείται και τις αποταμιεύσεις τους.
Από τη μία πλευρά, η έρευνα καταναλωτών του ΙΟΒΕ αποτυπώνει έντονη επιδείνωση στις προσδοκίες για τις τιμές. Το 65% των νοικοκυριών εκτιμά ότι η ακρίβεια θα συνεχιστεί με τον ίδιο ή και ταχύτερο ρυθμό τους επόμενους 12 μήνες, ενώ σχεδόν κανείς δεν βλέπει ουσιαστική αποκλιμάκωση. Μπορεί ο πληθωρισμός ως δείκτης να υποχωρεί, όμως οι τιμές στην καθημερινότητα έχουν παγιωθεί σε υψηλά επίπεδα.
Πάνω από τους μισούς πολίτες δηλώνουν ότι δεν μπορούν να καλύψουν ένα έκτακτο αλλά αναγκαίο έξοδο 500 ευρώ
Από την άλλη, η ετήσια έρευνα της ΓΣΕΒΕΕ φωτίζει τι σημαίνουν όλα αυτά στην πράξη: το 83,5% των νοικοκυριών δηλώνει ότι δεν μπορεί να αποταμιεύσει. Όχι επειδή δεν θέλει, αλλά επειδή δεν του περισσεύει τίποτα.
Αποταμιεύσεις και ο μήνας που δεν βγαίνει
Η σύνδεση των δύο ευρημάτων είναι απολύτως ευθεία. Όταν το εισόδημα εξαντλείται πριν τελειώσει ο μήνας και για έξι στα δέκα νοικοκυριά επαρκεί κατά μέσο όρο μόλις για 18 ημέρες όπως αναφέρει η έρευνα της ΓΣΕΒΕΕ ,η ακρίβεια μετατρέπεται σε μόνιμη απειλή.
Δεν πρόκειται απλώς για περιορισμό κατανάλωσης. Πρόκειται για απώλεια αντοχών. Πάνω από τους μισούς πολίτες δηλώνουν ότι δεν μπορούν να καλύψουν ένα έκτακτο αλλά αναγκαίο έξοδο 500 ευρώ, ενώ σημαντικά ποσοστά καθυστερούν ή αδυνατούν να πληρώσουν ρεύμα, θέρμανση ή ιατρικά έξοδα. Αυτή είναι η πραγματική διάσταση της ακρίβειας: δεν πιέζει μόνο το βιοτικό επίπεδο, υπονομεύει την οικονομική ασφάλεια.
Πιο επιφυλακτικοί με λιγότερα διαθέσιμα χρήματα
Το ΙΟΒΕ καταγράφει παράλληλα αύξηση της αβεβαιότητας για το μέλλον. Σχεδόν τα δύο τρίτα των νοικοκυριών δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να προβλέψουν τη μελλοντική τους οικονομική κατάσταση. Και δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί. Όταν δεν μπορείς να αποταμιεύσεις σήμερα, δεν μπορείς να σχεδιάσεις το αύριο.
Η εικόνα συμπληρώνεται από τη χαμηλή πρόθεση για μεγάλες αγορές, για επενδύσεις σε κατοικία ή για σημαντικές δαπάνες. Όχι επειδή οι καταναλωτές έγιναν πιο «συνετοί», αλλά επειδή έγιναν πιο ευάλωτοι. Σε ένα περιβάλλον μόνιμης ακρίβειας, η κατανάλωση παγώνει και η ανασφάλεια παγιώνεται.
Το μήνυμα και των δύο ερευνών είναι σαφές: η ακρίβεια δεν είναι πια συγκυριακό φαινόμενο, αλλά δομικό πρόβλημα. Και όσο η αποταμίευση παραμένει άπιαστο όνειρο για τη μεγάλη πλειονότητα των νοικοκυριών, η οικονομία θα κινείται στο όριο…
Πηγή: OT